BAMRO

Het recht op een gezonde leefomgeving: een fundamenteel mensenrecht in tijden van klimaatuitdagingen

Uitgegeven door de Belgische Vereniging voor Mensenrechten en Ontwikkeling (BAMRO)

Inleiding

Ter gelegenheid van Wereldmilieudag, die jaarlijks op 5 juni wordt gevierd, is het belangrijk te benadrukken dat het recht op een schone, gezonde en duurzame leefomgeving een fundamenteel mensenrecht is. Milieuvervuiling, klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit vormen steeds grotere bedreigingen voor de uitoefening van fundamentele rechten wereldwijd.

Mensenrechtelijke dimensie

Het recht op een gezonde leefomgeving is nauw verbonden met verschillende fundamentele rechten, waaronder het recht op leven, gezondheid, water, voedsel, huisvesting en duurzame ontwikkeling. In 2022 erkenden de Verenigde Naties officieel het recht op een schone, gezonde en duurzame leefomgeving als een universeel mensenrecht.

Huidige uitdagingen

De wereld wordt vandaag geconfronteerd met ernstige milieuproblemen:

• Klimaatverandering en stijgende wereldtemperaturen.
• Toenemende droogtes, overstromingen en extreme weersomstandigheden.
• Vervuiling van lucht, water en bodem.
• Bedreigingen voor de voedselzekerheid.
• Onevenredige gevolgen voor kwetsbare groepen, waaronder kinderen, vrouwen en ontheemden.

Internationale verantwoordelijkheid

Staten dragen de primaire verantwoordelijkheid voor de bescherming van het milieu en moeten ervoor zorgen dat milieubeleid de mensenrechten respecteert, beschermt en bevordert. Internationale samenwerking blijft essentieel om mondiale milieu-uitdagingen aan te pakken en de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen te verwezenlijken.

Aanbevelingen van BAMRO

1. Versterk de wettelijke erkenning van het recht op een gezonde leefomgeving.
2. Ondersteun doeltreffende klimaatmaatregelen.
3. Bescherm kwetsbare gemeenschappen tegen milieuschade.
4. Bevorder publieke participatie bij milieubesluitvorming.
5. Versterk internationale samenwerking voor milieurechtvaardigheid en duurzame ontwikkeling.

Conclusie

Op Wereldmilieudag 2026 bevestigt BAMRO opnieuw dat milieubescherming niet alleen een ecologische noodzaak is, maar ook een verplichting op het gebied van mensenrechten. Een gezonde leefomgeving is essentieel voor de bescherming van menselijke waardigheid en de rechten van huidige en toekomstige generaties.