BAMRO

Succes van ons seminarie bij de Mensenrechtenraad… en bijzondere dank aan de Permanente Vertegenwoordiging van België bij de Verenigde Naties in Genève

Genève – 11 september 2026

De Belgische Internationale Organisatie voor Mensenrechten en Ontwikkeling (BAMRO) heeft een belangrijk succes geboekt met de organisatie van haar nevenevenement, officieel getiteld "Mensenrechten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika", dat plaatsvond op vrijdag 11 september 2026 in Zaal XI van het Palais des Nations in Genève, aan de zijlijn van de werkzaamheden van de 63e zitting van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties.

Het evenement werd opgenomen in het officiële programma van nevenevenementen onder de naam van de organiserende instantie "Brussels For Human Rights And Development", en viel samen met de 63e zitting van de Raad, die loopt van 7 september tot 7 oktober 2026.

Een gewaardeerde diplomatieke en mensenrechtenaanwezigheid

Het seminarie bracht vertegenwoordigers van internationale diplomatieke missies samen, naast mensenrechtenverdedigers, experts en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. De organisatie spreekt haar trots en bijzondere waardering uit voor de aanwezigheid van een vertegenwoordiger van de Permanente Vertegenwoordiging van België bij de Verenigde Naties in Genève.

De aanwezigheid van de Belgische vertegenwoordiging en haar aandacht voor de getuigenissen en de aangekaarte kwesties vormen een belangrijke steun voor de ruimte voor mensenrechtendialoog, en bevestigen het belang om de dossiers van slachtoffers — met name die van vrouwen, kinderen, slachtoffers van conflicten en gedwongen verdwijning — onder de aandacht te blijven brengen bij internationale instellingen.

De organisatie dankt de Belgische instellingen en de Permanente Vertegenwoordiging van België in Genève voor hun aandacht voor deze dossiers. Deze aanwezigheid sluit aan bij het verklaarde Belgische beleid ter ondersteuning van een actief multilateralisme, de bevordering van mensenrechten, de bescherming van kinderen in gewapende conflicten en de bestrijding van straffeloosheid.

De organisatie bevestigt eveneens haar waardering voor de aanwezigheid van andere internationale missies, aangezien de deelname van diplomatieke vertegenwoordigingen aan dergelijke bijeenkomsten directe betrokkenheid bij slachtoffers en mensenrechtenverdedigers mogelijk maakt, en de opname van hun dossiers in de internationale dialoog en in opvolgings- en verantwoordingsmechanismen ondersteunt.

Directe getuigenis van families van slachtoffers van gedwongen verdwijning

Een van de hoogtepunten van het seminarie was een directe getuigenis van een familielid van slachtoffers van gedwongen verdwijning. Deze getuigenis vormde een belangrijk precedent binnen de activiteiten van de organisatie in de gangen van de Mensenrechtenraad, doordat het leed van de families werd getild van geschreven rapporten en abstracte cijfers naar een directe menselijke stem, gehoord door de aanwezigen binnen het Palais des Nations.

De getuigenis bevestigde dat gedwongen verdwijning niet alleen de rechten van het slachtoffer zelf schendt, maar de hele familie in een voortdurende staat van wachten, angst en afwezigheid van waarheid plaatst. Ze bevestigde ook opnieuw het recht van families om het lot van hun dierbaren te kennen, toegang te krijgen tot justitie, effectief herstel te verkrijgen, verantwoordelijken ter verantwoording te roepen, en de niet-herhaling van schendingen te waarborgen.

Soedan, Darfoer, Eritrea en Irak

De tussenkomsten van de sprekers behandelden de mensenrechtensituatie in Soedan, met name in de regio Darfoer, en de risico's waarmee burgers worden geconfronteerd als gevolg van conflict, geweld, ontheemding en belemmerde toegang tot justitie en bescherming.

Het seminarie behandelde ook gevallen van gedwongen verdwijning, willekeurige detentie en beperkingen op rechten en vrijheden in Eritrea, en de ernstige gevolgen daarvan voor slachtoffers en hun families.

Wat het Iraakse dossier betreft, bespraken de sprekers de uitdagingen in verband met de bescherming van burgers, vrouwen en kinderen, de rechten van families van vermisten en verdwenen personen, en de noodzaak van instellingen die in staat zijn onafhankelijke onderzoeken te voeren, verhaalsmogelijkheden te bieden, en wettelijke teksten om te zetten in reële bescherming in het leven van burgers.

De tussenkomsten benadrukten dat de bescherming van mensenrechten niet wordt bereikt door louter toetreding tot internationale verdragen of het opnemen van rechten in grondwetten, maar praktische uitvoering vereist, onafhankelijke instellingen, en verantwoordingsmechanismen die toegankelijk zijn voor slachtoffers zonder discriminatie of angst.

Dr. Abdelsamad Mekhlouf: vijf wegen om de kloof tussen wet en toepassing te dichten

De voorzitter van de Belgische Internationale Organisatie voor Mensenrechten en Ontwikkeling, Dr. Abdelsamad Mekhlouf, verklaarde dat een van de meest prominente uitdagingen in het Midden-Oosten en Afrika de groeiende kloof is tussen verkondigde juridische normen en hun daadwerkelijke toepassing.

Hij lichtte toe dat het bestaan van grondwetten, wetten en de ratificatie van internationale verdragen noodzakelijke stappen zijn, maar onvoldoende blijken wanneer instellingen niet in staat zijn ze uit te voeren, wanneer de rechterlijke macht onafhankelijkheid, bevoegdheden en middelen ontbeert, of wanneer de wet selectief of discriminerend wordt toegepast.

Dr. Abdelsamad identificeerde vijf essentiële wegen om deze kloof te dichten:

1. Afstemming van de nationale wetgeving op het internationaal recht: het herzien van lokale wetten om hun overeenstemming met internationale mensenrechtenverdragen en de door staten aanvaarde verplichtingen te waarborgen.
2. Ondersteuning van de onafhankelijkheid en doeltreffendheid van de rechterlijke macht: het opbouwen van echt onafhankelijke rechterlijke instellingen, uitgerust met de wettelijke bevoegdheden en de menselijke en materiële middelen die nodig zijn om te onderzoeken, te berechten en slachtoffers recht te doen.
3. Versterking van uitvoerings- en toezichtsinstellingen: het in staat stellen van nationale en toezichthoudende instellingen om de uitvoering van wetten en beslissingen op te volgen, en ervoor zorgen dat wettelijke teksten niet zonder duidelijke, meetbare mechanismen blijven.
4. Waarborgen van gelijkheid, non-discriminatie en toegang tot justitie: het toepassen van de wet op iedereen zonder discriminatie op grond van geslacht, afkomst, religie of politieke of sociale affiliatie, en het waarborgen van doeltreffende verhaalsmogelijkheden voor slachtoffers, met name vrouwen, kinderen en de groepen die het kwetsbaarst zijn voor schendingen.
5. Systematische opvolging van VN-aanbevelingen: het opstellen van nationale plannen voor de uitvoering van de aanbevelingen van VN-mechanismen, in de eerste plaats de Universele Periodieke Doorlichting (UPR), naast de aanbevelingen van verdragsorganen en speciale procedures, met aangeduide verantwoordelijken, tijdschema's en uitvoeringsindicatoren.

De voorzitter van de organisatie bevestigde dat de waarde van internationale aanbevelingen wordt afgemeten aan hun vermogen om een reële verandering teweeg te brengen in het leven van slachtoffers, en dat samenwerking tussen regeringen, de rechterlijke macht, nationale instellingen, het maatschappelijk middenveld en diplomatieke missies essentieel is om juridische verbintenissen om te zetten in tastbare bescherming.

Dank en engagement om het werk voort te zetten

De organisatie hernieuwt haar bijzondere dank aan de Permanente Vertegenwoordiging van België bij de Verenigde Naties in Genève, en aan alle internationale missies, experts, sprekers en mensenrechtenverdedigers die deelnamen aan het seminarie en bijdroegen tot het succes ervan.

De organisatie zal haar werk voortzetten om de stemmen van slachtoffers en hun families te laten horen, de rechten van vrouwen en kinderen te verdedigen, gevallen van gedwongen verdwijning en schendingen in conflictgebieden op te volgen, en te pleiten voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de rechtsstaat en de verantwoording van daders van schendingen zonder onderscheid.

Institutionele toelichting: Dit seminarie vond plaats als een nevenevenement, georganiseerd door de organisatie binnen het Palais des Nations, aan de zijlijn van de 63e zitting. Nevenevenementen bieden een ruimte voor dialoog en belangenbehartiging, maar vormen geen officiële zittingen van de Raad, en hun beraadslagingen vertegenwoordigen geen beslissingen van de Verenigde Naties. De aanwezigheid van een diplomatieke missie weerspiegelt interesse, betrokkenheid en deelname aan de dialoog, en impliceert niet noodzakelijk de goedkeuring van alle standpunten die door de sprekers werden geuit.