Belgische Vereniging voor Mensenrechten en Ontwikkeling (BAMRO)

Verslag over de deelname van de uitgebreide BAMRO-delegatie aan de eerste drie dagen van de 62e zitting van de Mensenrechtenraad

Genève – 15 tot 17 juni 2026

De Belgische Vereniging voor Mensenrechten en Ontwikkeling (BAMRO), een niet-gouvernementele organisatie met speciale consultatieve status bij de Economische en Sociale Raad van de Verenigde Naties (ECOSOC), nam deel aan de eerste drie dagen van de 62e zitting van de VN-Mensenrechtenraad, gehouden in het Palais des Nations in Genève.

BAMRO werd vertegenwoordigd door een uitgebreide delegatie bestaande uit vertegenwoordigers van de vereniging, mensenrechtenverdedigers, onderzoekers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. Deze deelname weerspiegelt de voortdurende inzet van BAMRO om de rol van het maatschappelijk middenveld binnen het internationale mensenrechtensysteem te versterken en de stem van slachtoffers van ernstige mensenrechtenschendingen wereldwijd te laten horen.

Tijdens de eerste dagen van de zitting richtte de delegatie zich op verschillende prioritaire dossiers, met name Eritrea, Soedan en Palestina. Daarnaast woonde zij de openingszitting van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten bij en volgde zij discussies over nieuwe uitdagingen, waaronder kunstmatige intelligentie en de gevolgen daarvan voor de mensenrechten.

Ten eerste: Een belangrijke verwezenlijking inzake Eritrea

Het Eritrese dossier vormde een van de belangrijkste aandachtspunten van BAMRO tijdens de 62e zitting van de Mensenrechtenraad.

In een initiatief dat door vele mensenrechtenverdedigers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld werd beschouwd als een belangrijke stap vooruit voor de belangenbehartiging van Eritrese slachtoffers, droeg BAMRO bij aan het laten horen van de stemmen van slachtoffers en hun families binnen de Verenigde Naties door familieleden van slachtoffers en personen die getroffen zijn door ernstige mensenrechtenschendingen in Eritrea een platform te bieden.

Voor het eerst in bijna drie decennia werden rechtstreekse getuigenissen van familieleden van Eritrese moslimslachtoffers gepresenteerd tijdens activiteiten die plaatsvonden in het kader van de 62e zitting van de Mensenrechtenraad. Dit belangrijke initiatief vestigde opnieuw de aandacht van de internationale gemeenschap op het lijden van een groot deel van de Eritrese bevolking, wiens ervaringen gedurende lange tijd onvoldoende zichtbaar waren binnen internationale mensenrechtenfora.

De getuigenissen belichtten onder meer:

• langdurige willekeurige detentie;

• gedwongen verdwijningen;

• beperkingen van de vrijheid van meningsuiting;

• schendingen van de vrijheid van godsdienst of overtuiging;

• beperkingen op religieus onderwijs en religieuze praktijken;

• de onbepaalde duur van de nationale dienstplicht en de sociale en humanitaire gevolgen daarvan;

• de situatie van Eritrese vluchtelingen in buurlanden.

BAMRO nam tevens deel aan een gespecialiseerde nevenbijeenkomst over schendingen van de rechten van christenen in Eritrea en de beperkingen op de vrijheid van godsdienst en overtuiging. Tijdens deze bijeenkomst werden rapporten en getuigenissen besproken over beperkingen die worden opgelegd aan bepaalde religieuze gemeenschappen en arrestaties die verband houden met religieuze activiteiten.

Met deze deelname benadrukte BAMRO opnieuw dat de bescherming van mensenrechten geldt voor alle slachtoffers zonder onderscheid op basis van religie, afkomst of sociale achtergrond, in overeenstemming met de universele beginselen van de mensenrechten.

De bijdrage van BAMRO aan het Eritrese dossier werd positief ontvangen door verschillende mensenrechtenverdedigers, deskundigen en vertegenwoordigers van internationale maatschappelijke organisaties, die de inspanningen van de vereniging prezen om de stem van slachtoffers hoorbaar te maken en de internationale aandacht voor de mensenrechtensituatie in Eritrea te vergroten.

BAMRO sprak tevens haar waardering uit voor dr. Abdelsalam Babiker, Speciaal Rapporteur van de Verenigde Naties inzake de mensenrechtensituatie in Eritrea, ter gelegenheid van het einde van zijn mandaat. De vereniging prees zijn onafhankelijke en professionele inzet voor het documenteren van schendingen, het opvolgen van ontwikkelingen en het onder de aandacht houden van de mensenrechtensituatie in Eritrea binnen de VN-mechanismen.

Ten tweede: Opvolging van de situatie in Soedan

De BAMRO-delegatie besteedde bijzondere aandacht aan de verslechterende humanitaire en mensenrechtensituatie in Soedan als gevolg van het aanhoudende gewapende conflict en de ernstige gevolgen daarvan voor de burgerbevolking.

Vertegenwoordigers van de vereniging namen deel aan besprekingen over de actualiseringen van de Onafhankelijke Internationale Fact-Finding Mission voor Soedan, die ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht en het internationaal mensenrechtenrecht blijft documenteren.

De besprekingen hadden onder meer betrekking op:

• aanvallen op burgers;

• conflictgerelateerd seksueel geweld;

• gedwongen rekrutering;

• massale ontheemding en gedwongen verplaatsing;

• aanvallen op civiele infrastructuur, waaronder ziekenhuizen en onderwijsinstellingen;

• de verslechterende humanitaire crisis en obstakels voor humanitaire hulpverlening.

BAMRO benadrukte het belang van een betere bescherming van burgers, ongehinderde toegang voor humanitaire hulp, ondersteuning van onafhankelijke internationale onderzoeksmechanismen, bestrijding van straffeloosheid en betrokkenheid van slachtoffers en Soedanese maatschappelijke organisaties bij toekomstige processen van verantwoording en overgangsjustitie.

De vereniging wees er tevens op dat de crisis in Soedan momenteel een van de ernstigste humanitaire noodsituaties ter wereld vormt en blijvende internationale aandacht vereist.

Ten derde: Deelname aan de zitting van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten

De BAMRO-delegatie woonde de openingszitting van de 62e zitting van de Mensenrechtenraad bij, waar de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, Volker Türk, zijn jaarlijks verslag presenteerde.

De Hoge Commissaris waarschuwde dat de wereld wordt geconfronteerd met ongekende uitdagingen, gekenmerkt door een toename van gewapende conflicten, een afnemend respect voor het internationaal recht, groeiende polarisatie en de verspreiding van haatzaaiende uitlatingen.

Hij verwees naar de situaties in Soedan, Gaza, Oekraïne, Syrië en andere conflictgebieden en benadrukte de dringende noodzaak van verantwoordingsplicht en het voorkomen van straffeloosheid voor ernstige mensenrechtenschendingen.

Met betrekking tot Syrië onderstreepte hij het belang van waarheid, gerechtigheid, verantwoording en herstel voor slachtoffers, evenals de noodzaak om de rechten en waardigheid van alle Syriërs te beschermen.

Wat kunstmatige intelligentie betreft, waarschuwde de Hoge Commissaris voor de risico’s van ongereguleerd gebruik van nieuwe technologieën. Hij benadrukte dat kunstmatige intelligentie ten dienste moet staan van de mensheid en de mensenrechten en niet mag uitgroeien tot een instrument voor massasurveillance, discriminatie, manipulatie of schending van privacy en fundamentele vrijheden.

De BAMRO-delegatie volgde deze discussies met bijzondere belangstelling, gezien het toenemende belang van dit onderwerp voor de toekomstige bescherming van mensenrechten wereldwijd.

Ten vierde: Opvolging van de werkzaamheden van de Onafhankelijke Internationale Onderzoekscommissie inzake Palestina

De BAMRO-delegatie nam deel aan de discussies over de werkzaamheden van de Onafhankelijke Internationale Onderzoekscommissie inzake het Bezette Palestijnse Gebied, met inbegrip van Oost-Jeruzalem, en Israël.

De commissie presenteerde haar bevindingen over de humanitaire en mensenrechtelijke gevolgen van het conflict, met bijzondere aandacht voor:

• de bescherming van burgers tijdens gewapende conflicten;

• de situatie van vrouwen en kinderen;

• de gevolgen van militaire operaties voor de burgerbevolking;

• de grootschalige vernietiging van civiele infrastructuur, gezondheidsinstellingen en scholen;

• interne ontheemding;

• moeilijkheden bij de toegang tot humanitaire hulp.

De commissie benadrukte tevens het belang van naleving van het internationaal humanitair recht en het internationaal mensenrechtenrecht, evenals de noodzaak van verantwoordingsplicht voor ernstige schendingen.

BAMRO volgde deze besprekingen nauwgezet als onderdeel van haar inzet voor de bescherming van burgers in conflictgebieden en haar steun aan internationale inspanningen ter bevordering van gerechtigheid, verantwoordingsplicht en respect voor het internationaal recht.

Conclusie

De deelname van de Belgische Vereniging voor Mensenrechten en Ontwikkeling (BAMRO) aan de eerste drie dagen van de 62e zitting van de Mensenrechtenraad weerspiegelt de groeiende internationale aanwezigheid van de vereniging en haar actieve bijdrage aan mondiale discussies over mensenrechten.

Het Eritrese dossier vormde een bijzonder belangrijke verwezenlijking dankzij de inspanningen van BAMRO om de stem van Eritrese slachtoffers en hun families binnen internationale mensenrechtenfora hoorbaar te maken. Tegelijkertijd bleef de vereniging actief betrokken bij de ontwikkelingen in Soedan en Palestina en nam zij deel aan discussies op hoog niveau over hedendaagse mensenrechtenuitdagingen, waaronder kunstmatige intelligentie en de bescherming van burgers tijdens gewapende conflicten.

BAMRO bevestigt opnieuw haar engagement om samen te werken met de Verenigde Naties, internationale partners en organisaties van het maatschappelijk middenveld ter bevordering van menselijke waardigheid, verantwoordingsplicht en de bescherming van mensenrechten wereldwijd.

Belgische Vereniging voor Mensenrechten en Ontwikkeling (BAMRO)

Genève – juni 2026